Je ademhalingsfrequentie is het aantal ademhalingen dat je per minuut neemt. Net als je lichaamstemperatuur en hartslag is je ademhalingsfrequentie een belangrijke graadmeter die veel kan zeggen over je gezondheid. Dat geldt voor je ademhaling overdag, maar zeker ook ’s nachts. Te snel of te langzaam ademen kan namelijk een symptoom zijn van verschillende dingen.
Slaap heeft altijd invloed op je ademhalingsfrequentie, ongeacht je gezondheid. Het is heel normaal dat je anders ademt tijdens je slaap dan wanneer je wakker bent. Door te begrijpen hoe slaap en ademhaling met elkaar samenhangen, herken je makkelijker wat normaal is voor jouw lichaam en wanneer er mogelijk iets niet klopt.
Wat is de relatie tussen slaap en je ademhaling?
Wanneer we in slaap vallen, vertraagt onze stofwisseling. Als je stofwisseling vertraagt, heb je minder zuurstof nodig om die processen gaande te houden. Daarom is het logisch dat ook je ademhaling vertraagt.
Hoe dieper je slaapt, hoe minder variatie er in je ademhalingen zit. Dit is echter anders tijdens je REM-slaap. In deze slaapfase adem je juist sneller en met veel meer variatie tussen de ademhalingen.
Wat is een normale ademhaling tijdens je slaap?
Een normale ademhalingsfrequentie verschilt per leeftijdsgroep. Kinderen ademen gemiddeld vaker per minuut dan volwassenen.
Volwassenen
De normale ademhalingsfrequentie van een rustende volwassene ligt tussen de 12 en 20 ademhalingen per minuut. Uit onderzoek blijkt dat volwassenen zonder slaapapneu gemiddeld zo’n 15 tot 16 ademhalingen per minuut hebben.
Volwassenen boven de 60
Onze ademhalingsfrequentie verandert naarmate we ouder worden. Een normale frequentie voor mensen tussen de 65 en 80 jaar ligt tussen de 12 en 28 ademhalingen per minuut, terwijl mensen boven de 80 een frequentie van 10 tot 30 kunnen hebben.
Kinderen
Kinderen ademen over het algemeen sneller dan volwassenen. Het gemiddelde tempo neemt af naarmate kinderen ouder worden.
- Tot 12 maanden: 30 tot 60 ademhalingen per minuut
- 1 tot 2 jaar: 24 tot 40 ademhalingen per minuut
- 3 tot 5 jaar: 22 tot 34 ademhalingen per minuut
- 6 tot 12 jaar: 18 tot 30 ademhalingen per minuut
- 13 tot 17 jaar: 12 tot 20 ademhalingen per minuut
Naast hun hogere ademhalingsfrequentie kunnen kinderen ook iets ervaren dat periodieke ademhaling wordt genoemd. Dit zijn periodes waarin het ademtempo tijdens de slaap kort drastisch kan schommelen. Het kan erg hoog of erg laag zijn, of zelfs even helemaal stoppen. Dit is bij kinderen volkomen normaal en geen reden tot zorg.
Wat kun je met je ademhalingsfrequentie meten?
Ademhalingsfrequentie lijkt misschien alleen maar direct met de ademhaling te maken te hebben, maar het kan je ook inzichten geven over andere processen die met ademhaling te maken hebben. Zo kunnen 4 ademhalingen onder je gemiddelde al voorspellers zijn van negatieve medische uitkomsten bij sommige mensen. Daarom is het belangrijk om ademhalingsfrequentie bij te houden en kan dit een belangrijke indicatie zijn van andere processen die mislopen.
Wat zorgt voor een te lage ademhalingsfrequentie tijdens slaap?
Een abnormaal lage ademhalingsfrequentie wordt vaak bradypneu genoemd. Bradypneu is een aandoening die er voor zorgt dat af en toe gedurende de nacht de ademhaling vertraagd en soms juist helemaal stopt. Het kan echter ook zijn dat mensen een te lage ademhalingsfrequentie hebben door redenen die niet te maken hebben met een aandoening. Andere factoren die dit kunnen veroorzaken zijn:
- Astma
- Brandend maagzuur
- Allergische reactie
- Pneumonie
- Andere hartaandoeningen
- Drugsgebruik en dan met name drugs die het centrale zenuwstelsel onderdrukken zoals alcohol en opioïden.
Wat zorgt voor een te hoge ademhalingsfrequentie tijdens slaap?
Kleine en snelle ademhalingen worden ook wel tachypnoe genoemd. Vaak worden te korte en snelle ademhalingen geassocieerd met hyperventilatie. Daarom kunnen deze 2 termen vaak voor elkaar ingewisseld worden. Te snel en te kort ademen tijdens slaap is niet meteen een symptoom van een slaapaandoening. Tachypnoe wordt echter wel gezien in mensen met slaapapneu.
Andere oorzaken van een abnormaal snelle ademhalingsfrequentie zijn:
- Angst en paniekaanvallen
- Astma
- Pneumonie
- Bloedstolsel in de longen
- COPD of andere longaandoeningen
Hoe kan ik een te kleine of te grote ademhalingsfrequentie voorkomen?
Er is niet een definitief advies wat bij een te kleine ademhalingsfrequentie gegeven kan worden. Het ligt namelijk aan de oorzaak van de te kleine ademhalingsfrequentie. Bij astma probeer je bijvoorbeeld allergenen te vermijden en geen intensieve workout te doen voordat je naar bed gaat.
Wanneer je veel stress hebt gehad en je slaapkwaliteit is minder goed en je slaapt minder diep, dan is het belangrijk om aan de oorzaak van je stress te werken.
Er is dus niet een oplossing voor, en vaak eist chronische abnormale frequentie in je ademhaling medische aandacht.
Vaak komen te lage en te hoge ademhalingsfrequenties tijdens slaap voort uit condities zoals angst of brandend maagzuur. Wanneer het dit niet is kan het ook zijn dat er iets anders aan de hand is.
Wij raden aan om medische hulp te zoeken wanneer de ademhalingen erg kort worden terwijl dit niet veroorzaakt wordt door angst of een paniekaanval. Ook raden we aan om medische hulp te zoeken bij:
- De huid blauw of grijzig wordt.
- Pijn in de borst
- Koorts
- Wanneer de veranderingen in frequentie van ademen alleen maar erger worden
Dus, denk je dat je bepaalde ademhalingsproblemen hebt? Ga dan langs bij je huisarts. Zij kunnen de oorzaak van je afwijkende ademhalingsfrequentie vaststellen en samen met jou kijken hoe je dit kunt voorkomen.
Hoe meet ik mijn ademhaling tijdens slaap?
Het is erg lastig om je eigen ademhaling te meten. Normaal gesproken gebeurt ademhalen automatisch, tenzij je er bewust op let. Denk maar aan het moment dat je zingt, praat, eet of aan het mediteren bent. Zodra je je bewust wordt van je eigen ademhaling, wordt je automatische ademhalingspatroon overschreven en kan dit dus invloed hebben op je ademhalingsfrequentie. Wil je je ademhaling meten? Dan kun je dit het beste door iemand anders laten doen, of gebruikmaken van een extern apparaat.
Conclusie
Je ademhalingsfrequentie kan veel zeggen over je ademhaling en alles wat met je ademhalingssysteem te maken heeft. Een chronisch hoge of lage ademhalingsfrequentie kan vaak wijzen op andere aandoeningen. Het is daarom een belangrijke graadmeter om in de gaten te houden wanneer je naar je algehele gezondheid kijkt.
Toch blijft het een aspect waar je niet zomaar conclusies uit kunt trekken. Het wordt vaak aangeraden om je huisarts te bezoeken als je een ademhalingsfrequentie ervaart die te hoog of te laag is.


