Bijgewerkt op 4 november 2026 · Leestijd 5 minuten
Je bent moe, maar zodra je aan bed denkt, komt de spanning op. Lukt het vannacht wel? Hoe kom ik morgen de dag door? Die zorgen over slapen kunnen je juist wakker houden. In dit artikel lees je wat slaapangst is, hoe je het herkent, wat je zelf kunt proberen en wanneer het verstandig is om hulp te zoeken.
Wat is slaapangst?
Slaapangst is angst of zorgen rond het gaan slapen. Misschien ben je bang dat je niet in slaap komt, dat je niet doorslaapt of dat je de volgende dag niet kunt functioneren. Sommige mensen hebben een sterke angst voor de slaap zelf, ook wel somnifobie genoemd. Ze zijn bang dat hen iets overkomt als ze slapen, of hebben het gevoel dat ze alert moeten blijven.
Slaap en angst beïnvloeden elkaar. Wie gespannen is, valt moeilijker in slaap. En wie slecht slaapt, gaat steeds meer tegen de nacht opzien. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Bij wie komt slaapangst voor?
Slaapangst kan voorkomen bij volwassenen, tieners en kinderen. De kans is groter als je al last hebt van een slaapprobleem, zoals slapeloosheid, narcolepsie, het rusteloze benen syndroom, slaapapneu of slaapwandelen.
Ook bij psychische klachten komt het vaker voor, bijvoorbeeld bij een angststoornis, paniekstoornis, depressie of posttraumatische stressstoornis (PTSS). Slaapproblemen en psychische klachten gaan vaak samen. Een akelige ervaring tijdens de slaap, zoals een nachtmerrie of een nachtelijke paniekaanval, kan de angst ook op gang brengen.
Waarom houdt angst je wakker?
Angst is een natuurlijke reactie op gevaar. Je lichaam maakt stresshormonen aan, zodat je snel kunt reageren. Dat is handig bij echt gevaar, maar niet als je in bed ligt. Ook zorgen over werk, relaties of je slaap zelf kunnen die reactie oproepen.
Blijft je lichaam ’s avonds in die stand staan, dan wordt het lastiger om af te schakelen. Je komt moeilijker in slaap of wordt ’s nachts wakker met zorgelijke gedachten. Angst kan ook je dromen beïnvloeden: tijdens de REM-slaap droom je het meest levendig, en bij spanning kunnen dromen onrustig zijn of uitlopen op nachtmerries.
Soms speelt er een lichamelijke oorzaak mee. Een te snel werkende schildklier kan bijvoorbeeld onrust en slecht slapen geven. Dat is een reden te meer om aanhoudende klachten met je huisarts te bespreken.
Hoe herken je slaapangst?
Je ziet er ’s avonds tegenop om naar bed te gaan, of je denkt overdag al aan de komende nacht. Daarnaast kun je last hebben van:
- piekeren en moeite met concentreren;
- prikkelbaarheid en rusteloosheid;
- het gevoel dat er iets ergs gaat gebeuren;
- een snelle hartslag of snelle ademhaling;
- zweten, trillen of gespannen spieren;
- maag- of darmklachten.
Sommige mensen krijgen ’s nachts een paniekaanval: een plotselinge golf van hevige angst, waardoor je abrupt wakker schrikt. Lees meer over een paniekaanval in je slaap.
Wat kun je zelf doen?
De tips hieronder nemen slaapangst niet zomaar weg, maar kunnen je wel helpen om ’s avonds meer rust te vinden. Kies er eerst een of twee uit en houd die een tijdje vol.
1. Maak een vaste avondroutine
Begin op tijd met afbouwen. Leg werk en schermen weg, dim het licht en doe iets rustigs, zoals lezen of een warme douche nemen. Ga rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op.
2. Schrijf je zorgen op
Plan vroeg in de avond tien minuten om op te schrijven wat je bezighoudt en wat je morgen wilt doen. Je hoeft het dan in bed niet meer vast te houden. Komen de gedachten toch terug, dan kun je jezelf eraan herinneren dat ze op papier staan.
3. Maak je slaapkamer rustig
Zorg dat je slaapkamer stil, donker en koel is, rond de 16 tot 19 graden. Leg je wekker uit het zicht, zodat je ’s nachts niet op de klok kijkt. Sommige mensen vinden een dimbare lamp of zacht achtergrondgeluid prettig, zoals witte of roze ruis.
4. Oefen met ademhaling en ontspanning
Rustig ademen met een langere uitademing, meditatie of spierontspanning kunnen je helpen om tot rust te komen. Oefen ook overdag, zodat het vertrouwd is als je het ’s avonds nodig hebt. Je vindt voorbeelden in ons artikel over ademhalingsoefeningen.
5. Blijf niet wakker liggen
Lig je langer dan ongeveer twintig minuten wakker en word je onrustig? Sta dan even op en doe iets rustigs bij gedempt licht. Ga terug naar bed als je slaperig wordt. Zo koppel je je bed minder aan spanning.
6. Plan rustmomenten overdag
Wie de hele dag doorgaat, merkt de spanning vaak pas ’s avonds. Neem daarom ook overdag korte pauzes, beweeg regelmatig en wees zuinig met cafeïne vanaf de middag. Alcohol lijkt te helpen bij het inslapen, maar maakt je slaap later op de nacht onrustiger.
7. Probeer eventueel een verzwaringsdeken
Sommige mensen vinden de gelijkmatige druk van een verzwaringsdeken prettig. Dat verschilt per persoon en een deken is geen behandeling voor angstklachten.
Wanneer naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als slaapangst langer dan een paar weken aanhoudt, je er overdag last van hebt of je angst sterker wordt. Je huisarts kan onderzoeken wat erachter zit en je zo nodig verwijzen. Bij langdurige slaapproblemen is cognitieve gedragstherapie voor insomnia (CGT-i) vaak de eerste keuze. Daarin leer je anders omgaan met gedachten en gewoonten rond slapen.
Heb je last van ernstige somberheid of gedachten aan de dood? Neem dan direct contact op met je huisarts of bel 113 (0800-0113, gratis en dag en nacht bereikbaar).
Slaapsupplementen van Consiouz
Wil je naast deze tips een supplement aan je avondroutine toevoegen? Consiouz heeft twee avondsupplementen. Good Night Caps bevatten per dosering 600 mg GABA, 100 mg L-theanine, 300 mg magnesiumtauraat, 400 mg valeriaanwortelextract en 0,27 mg melatonine. Dream Caps bevatten onder meer 5-HTP, taurine, magnesiumbisglycinaat, valeriaanwortelextract, 0,27 mg melatonine en vitamine B6. Vitamine B6 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.
Gebruik: 2 capsules, 45 tot 60 minuten voor het slapengaan. Gebruik je medicijnen tegen angst of depressie, zoals antidepressiva? Gebruik Dream Caps dan niet zonder overleg met je arts of apotheker, omdat ze 5-HTP bevatten.
Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl, en ook niet voor hulp bij angstklachten. Houden angst of piekeren je langere tijd uit je slaap, overleg dan met je huisarts.
Veelgestelde vragen over slaapangst
Wat is het verschil tussen slaapangst en gewone nervositeit voor het slapen?
Slaapangst is een terugkerende angst of zorg over het slapen zelf. Gewone nervositeit hangt vaak samen met een concrete gebeurtenis en trekt vanzelf weer weg.
Kan slaapangst samengaan met paniekaanvallen in je slaap?
Ja, sommige mensen krijgen ook nachtelijke paniekaanvallen: een plotselinge golf van hevige angst waardoor je wakker schrikt. Lees hoe je een paniekaanval in je slaap herkent.
Helpt een verzwaringsdeken tegen slaapangst?
Dat verschilt per persoon. Sommige mensen vinden de gelijkmatige druk prettig, maar een verzwaringsdeken is geen behandeling voor angstklachten.
Wanneer moet ik hulp zoeken bij slaapangst?
Houden de klachten langer dan een paar weken aan, of heb je er overdag last van? Bespreek het dan met je huisarts. Die kan je zo nodig verwijzen naar een psycholoog of slaapspecialist.



