-
Natuurlijke producten
-
Binnen 1 werkdag verzonden
-
Gratis verzending v.a. €25
- Niet tevreden = geld terug
In films is hypnose een zweverig kunstje waarmee iemand je geest overneemt. Dat is het niet. Hypnose is een toestand van sterk gerichte aandacht, waarin je meer openstaat voor suggesties. Behandelaars die daarmee werken heten hypnotherapeuten, en ze gebruiken die gerichte aandacht om psychologische en fysieke verandering op gang te brengen.
De naam komt niet toevallig uit de slaapwereld: hypnose is vernoemd naar Hypnos, de Griekse god van de slaap. Maar helpt het ook echt bij slaapproblemen? In dit artikel lees je wat het onderzoek laat zien, hoe een behandeling eruitziet en wanneer hypnotherapie wel en niet geschikt is.
Kort antwoord: er zijn aanwijzingen dat hypnose kan helpen bij slaapklachten, vooral bij slapeloosheid en bij nachtmerries. De onderzoeken zijn tot nu toe klein, dus harde conclusies zijn nog niet te trekken. Wat wel opvalt: er komen weinig tot geen bijwerkingen bij kijken, waardoor het voor veel mensen een laagdrempelige aanvulling is op de gewone slaapadviezen.
Dat de vraag leeft, is logisch: ongeveer een op de vijf Nederlanders meldt slaapproblemen. In sommige studies werd bij mensen met ernstige slapeloosheid een toename van de diepe slaap gezien na hypnose.
Hypnotherapie is geen losse truc, maar een behandeltraject. Het werkt het beste wanneer je klacht een duidelijke component van spanning, piekeren of aangeleerd gedrag heeft — en minder goed wanneer er een lichamelijke oorzaak onder ligt.
Dit is het toepassingsgebied waar het meeste onderzoek naar is gedaan. De hypnotherapeut brengt je in een ontspannen toestand en combineert dat met instructies voor betere slaaphygiëne: aandacht voor je slaapomgeving, je avondroutine en je leefstijl. Voor veel mensen zit de winst net zo goed in dat tweede deel als in de hypnose zelf.
Ook bij deze klachten wordt hypnotherapie ingezet, met tot nu toe bemoedigende resultaten. Bij terugkerende nachtmerries wordt vaak gewerkt met het herschrijven van het droomscenario, een techniek die raakvlakken heeft met imagery rehearsal therapy.
Ligt er een lichamelijke oorzaak onder je slaapklacht — denk aan slaapapneu, rustelozebenensyndroom of een schildklieraandoening — dan pakt hypnose het probleem niet bij de wortel aan. Dat geldt ook voor slaapklachten door ploegendienst of medicijngebruik. Bespreek aanhoudende slaapproblemen daarom altijd eerst met je huisarts, zodat een onderliggende oorzaak kan worden uitgesloten.
Ook bij onderliggende psychische aandoeningen is voorzichtigheid geboden; daarover verderop meer.
Onderzoekers weten nog niet precies wat hypnose in de hersenen doet. Wel is er een redelijk vast stramien. Een hypnosebehandeling bestaat meestal uit vijf stappen:
Het begint met een gesprek: wat is je klacht, wat zijn de voordelen en de risico’s, hoe ziet het traject eruit en wat kun je verwachten. Dit is vaak de belangrijkste stap, omdat hypnose het beste werkt wanneer je ontspannen bent en er zelf in meegaat.
De therapeut geeft aanwijzingen voor mentale en lichamelijke ontspanning, door te praten of door rustgevende beelden te beschrijven.
Ben je eenmaal ontspannen, dan wordt die toestand verdiept, vaak met metaforen — het klassieke voorbeeld is langzaam een trap aflopen.
Nu volgen de suggesties die op jouw klacht zijn afgestemd. Bij slapeloosheid kan dat bijvoorbeeld gaan over het bewust voelen van de contactpunten met je bed op het moment dat je gaat liggen.
Tot slot word je weer naar het einde van de sessie begeleid, met suggesties die je alerter en wakkerder maken.
Hoelang het duurt voordat je effect merkt, verschilt sterk. Sommige studies zagen al na één sessie verandering; in de meeste gevallen zijn meerdere sessies nodig.
Bij zelfhypnose breng je jezelf in die toestand van gerichte aandacht, zonder therapeut. De technieken kun je leren van een hypnotherapeut, via betrouwbare online bronnen of via een app. De stappen zijn vergelijkbaar: je richt je aandacht, gebruikt beeldspraak en luistert vervolgens naar suggesties die op jouw klacht aansluiten.
Over apps is een kanttekening op zijn plaats. De meeste hypnose-apps zijn niet wetenschappelijk onderbouwd en richten zich vooral op afvallen, zelfvertrouwen en stress. Er is wel een studie die suggereert dat hypnose-apps kunnen helpen bij slaap.
Merk je dat hypnose je helpt ontspannen, vraag je hypnotherapeut dan om aanvullende technieken, opnames of oefeningen die je thuis kunt doen.
Of je nu in behandeling bent of het zelf doet: regelmaat versterkt het effect. Je lichaam gaat het moment herkennen, waardoor de ontspanning sneller op gang komt.
In hypnose komen is een vaardigheid die je ontwikkelt. Lukt het de eerste keer niet, geef het dan niet meteen op. Begin met korte sessies en gebruik begeleiding, bijvoorbeeld een opname.
Hypnose kent weinig bijwerkingen, maar geen enkele behandeling is zonder risico. Sommige mensen ervaren kortdurende bijwerkingen zoals duizeligheid, verwardheid of paniekgevoelens. Voor mensen met onderliggende psychische aandoeningen is hypnose niet altijd geschikt; overleg in dat geval eerst met je behandelaar.
Ook reageert niet iedereen hetzelfde. Onderzoek suggereert dat biologische, psychologische en sociale factoren bepalen hoe goed iemand op hypnose reageert — onder andere je verwachtingen, je motivatie en de band met de therapeut. Precies daarom is die eerste kennismaking zo belangrijk.
Uiteindelijk is het een persoonlijke keuze. Twijfel je, bespreek het dan met een professional. Er zijn artsen, psychologen en hulpverleners die getraind en gecertificeerd zijn in het toepassen van hypnose.
Hypnose is niet voor iedereen, en veel slaapklachten komen voort uit slechte slaaphygiëne. Daar valt vaak snel winst te behalen:
Die laatste is niet toevallig: er zit veel overlap tussen hypnose en meditatie. Bij allebei verleg je je aandacht en leer je anders naar je gedachten en emoties te kijken. Meer lezen? Bekijk onze blog over diepe slaap verbeteren of ons volledige blogoverzicht.
Werk je aan je avondroutine en zoek je daar iets bij? Onze Good Night Caps bevatten GABA en L-theanine; onze Dream Caps bevatten 5-HTP en taurine. Het zijn supplementen zonder verslavende werking die je afwisselend kunt gebruiken. Liever alles compleet? Bekijk het Beter Slapen Pakket.
In de categorie Slaap & Herstel staan alle slaapsupplementen op een rij, met per product de volledige samenstelling en de dagdosering.
Er zijn aanwijzingen dat hypnotherapie kan helpen bij slapeloosheid, nachtmerries, slaapverlamming en slaapwandelen. De studies zijn klein, dus zekerheid is er nog niet. Bij slaapklachten met een lichamelijke oorzaak, zoals slaapapneu, is hypnose niet de aangewezen route.
Dat verschilt sterk per persoon. Sommige studies laten al effect zien na één sessie, maar bij de meeste mensen zijn meerdere sessies nodig voor merkbaar resultaat.
Hypnose is de toestand van gerichte aandacht zelf. Hypnotherapie is de behandeling waarin die toestand wordt ingezet om aan een specifieke klacht te werken, onder begeleiding van een getrainde behandelaar.
Ja, technieken voor zelfhypnose zijn te leren via een getrainde hypnotherapeut, betrouwbare online bronnen of apps, al is de wetenschappelijke onderbouwing van veel apps beperkt.
Hypnose kent weinig bijwerkingen, maar sommige mensen ervaren kortdurend duizeligheid, verwardheid of paniekgevoelens. Bij onderliggende psychische klachten is overleg met een professional verstandig.
Soms, vanuit de aanvullende verzekering en als de therapeut bij een erkende beroepsvereniging is aangesloten. Vanuit de basisverzekering wordt hypnotherapie niet vergoed. Vraag het na bij je eigen verzekeraar.
