-
Natuurlijke producten
-
Voor 13 uur besteld = zelfde dag verstuurd
- Niet tevreden = geld terug
In onze vorige blog las je alles over de invloed van COVID-19 op je slaap. Dit kan behoorlijk wat impact hebben op je mentale gezondheid, en een veelvoorkomend gevolg daarvan is angst – vaak in combinatie met slaapangst.
Slaapangst is de angst of zorg om te gaan slapen. Misschien ben je bang dat je niet in slaap komt, of dat je niet doorslaapt. Sommige mensen hebben zelfs een uitgesproken fobie voor slapen, ook wel somnifobie genoemd. Ze denken dat hen iets ergs kan overkomen tijdens hun slaap, of voelen zich alsof ze ‘alert’ moeten blijven en zich niet mogen overgeven aan de slaap.
Slaap en psychische klachten zoals angst gaan vaak hand in hand. Heb je een angststoornis? Dan kan het lastig zijn om in slaap te vallen of door te slapen. En andersom: heb je een slaapprobleem, dan kun je je juist angstig of gespannen voelen vóór het slapengaan, uit angst dat je niet de rust krijgt die je nodig hebt. Het ene versterkt vaak het andere, waardoor het kan voelen als een vicieuze cirkel.
Slaapangst kan voorkomen bij volwassenen, tieners en kinderen. De kans dat jij last krijgt van slaapangst in de nacht is groter wanneer je al een slaapstoornis hebt, zoals:
Ook mensen met de volgende psychische aandoeningen kunnen last krijgen van nachtelijke angsten:
Angst is de meest voorkomende mentale aandoening in de VS, en treft naar schatting zo’n 40 miljoen mensen.
Onderzoek laat zien dat de meeste mensen met een psychische aandoening zoals angst, ook in meer of mindere mate te maken hebben met slaapproblemen.
Slaapangst heeft een negatieve invloed op je slaap en kan uiteindelijk zelfs leiden tot serieuze gezondheidsklachten. Voordat we ingaan op de gevolgen, kijken we eerst naar de mogelijke oorzaken.
Angst is een natuurlijk onderdeel van het mens-zijn. We zijn geprogrammeerd om angst of onrust te voelen in gevaarlijke situaties.
Stress en angst zorgen ervoor dat je lichaam hormonen aanmaakt waarmee je snel kunt reageren om gevaar te ontlopen. Maar als je chronisch angstig bent, voel je je misschien continu gespannen of gestrest. Zelfs alledaagse situaties, zoals autorijden naar je werk of gewoon gaan slapen, kunnen dan spanning oproepen.
Wanneer deze hormonen langdurig op een hoog niveau blijven – zeker vlak voor het slapengaan – wordt het voor je lichaam lastiger om te ontspannen. Je kunt moeite krijgen met inslapen. Val je toch in slaap, dan kun je ’s nachts wakker worden met stressvolle of zorgelijke gedachten en heb je moeite om weer in slaap te komen.
De combinatie van angst en slapeloosheid kan ook ontstaan door een tekort aan schildklierhormoon in je bloed, waardoor je stofwisseling vertraagt (hypothyreoïdie).
Onderzoek laat zien dat angst invloed kan hebben op je REM-slaap (rapid eye movement). Dit is de slaapfase waarin je de meest levendige dromen hebt. Ben je angstig, dan kunnen deze dromen verontrustend zijn of zelfs uitgroeien tot nachtmerries die je uiteindelijk wakker maken.
Net zoals angst je slaap kan beïnvloeden, kan slaap ook je angstniveau beïnvloeden. Slaapangst is een veelvoorkomend symptoom van slapeloosheid, waarbij je je overdag en ’s avonds steeds meer zorgen gaat maken over je slechte nachtrust – wat weer kan bijdragen aan de volgende slapeloze nacht.
Kun je door angst niet slapen? Dan kun je onder andere de volgende gedragsveranderingen ervaren:
Sommige mensen ervaren ook nachtelijke paniekaanvallen: een plotselinge, intense golf van extreme angst. Deze komen alleen ’s nachts voor en maken je vaak abrupt wakker uit je slaap.
Veel mensen met een angststoornis hebben moeite met slapen. En dat is een probleem: te weinig slaap beïnvloedt je humeur en draagt bij aan prikkelbaarheid en soms zelfs somberheid. Tijdens de verschillende slaapfases vinden essentiële processen plaats, die ervoor zorgen dat je uitgerust en energiek wakker wordt en die je helpen om te leren en herinneringen te vormen. Je slaap verbetert doorgaans zodra een angststoornis behandeld wordt, en een goede slaaphygiëne helpt daar enorm bij. Dit kun je zelf doen:
Begin op tijd met je avondroutine, zodat je écht kunt afschakelen en in een ontspannen staat komt. Nachtelijke angst ontstaat vaak doordat je je vlak voor het slapen te veel richt op stress – omdat je de hele dag met je hoofd bij je zorgen bent geweest en niet bij de rust van de avond. Ben je overdag gefixeerd op je zorgen en anticipeer je al op stressvolle taken voor morgen? Dan wordt het voor je hoofd lastiger om te ontspannen.
Ons lichaam maakt zich klaar om te vechten of te vluchten: werkstress, relatieproblemen en sociale situaties kunnen door je lichaam als ‘gevaarlijk’ worden geïnterpreteerd.
Zorg voor rust en kalmte in je slaapkamer. Door licht, geluid en temperatuur in je slaapkamer onder controle te houden, vergroot je de kans dat je hoofd tot rust komt en dat je makkelijk in slaap valt. Een slaapvriendelijke omgeving is stil, donker en koel – idealiter tussen de 16 en 19 graden.
Houdt licht je wakker? Dan kan een dimbare lamp je helpen om in de juiste stemming voor slaap te komen. En hoewel witte ruis voor veel mensen een favoriet geluid is om bij in slaap te vallen, laat onderzoek zien dat ook roze ruis het makkelijker maakt om je op je slaap te focussen.
Voel je je ’s avonds angstig, gespannen of somber? Stress kan ervoor zorgen dat je lichaam een golf adrenaline aanmaakt, wat je angst verergert en het lastiger maakt om voor het slapengaan te ontspannen.
Mediteren kan helpen om avondangst te kalmeren.
Onderzoek laat bovendien zien dat ontspanningstechnieken met buikademhaling kunnen leiden tot een significante afname van slaapangst.
Lees deze blog voor meer informatie over ademhalingsoefeningen
Nachtelijke angst kan ontstaan doordat je je vlak voor het slapengaan te veel richt op stress. Dat komt doordat
“ons lichaam werkstress, relatieproblemen en sociale contacten als gevaarlijk kan interpreteren, en ons klaarstoomt om te vechten of te vluchten.”
Ben je overdag gefixeerd op je zorgen en anticipeer je al op stressvolle taken voor morgen? Dan wordt het voor je hoofd lastiger om te ontspannen.
In plaats van je gedachten en to-do’s eindeloos te laten ronddraaien, schrijf je ze op – zo weet je brein dat er al een plan is voor morgen. Het opschrijven van je angstige gevoelens, bijvoorbeeld door ‘stream-of-consciousness’ te journalen (gewoon opschrijven wat er in je opkomt), kan helpen om je avondangst te verlichten.
Naast het kalmeren van avondangst laat onderzoek zien dat journaling je ook kan helpen om sneller in slaap te vallen. Wil je hiermee beginnen? Kruip lekker weg met je notitieboekje en een paar knusse kussens, en laat je gedachten de vrije loop.
Worstel je met angst? Dan gaan daar vaak andere lichamelijke en mentale klachten mee gepaard. Verandert er niets, dan kan dit een eindeloze cirkel worden. Slaapangst kan flinke impact hebben, dus pas deze tips vooral toe! Binnenkort presenteert Consiouz de Slaapacademie voor alle leeftijden. Ben jij benieuwd?
